Je eerste loonstrook lezen: bruto, netto, loonheffing en vakantiegeld uitgelegd

Kort antwoord: op je loonstrook staat wat je verdient (bruto), wat er wordt ingehouden en wat je overhoudt (netto). Bij een bruto salaris van € 3.000 per maand, 5% pensioenpremie voor jezelf en de tarieven van 2026 houd je ongeveer € 2.520 per maand netto over. Daarnaast bouw je minstens 8% vakantiegeld op, dat je meestal in mei of juni krijgt uitbetaald.

Je eerste loonstrook voelt vaak als een lijstje met bedragen en afkortingen. Toch is hij goed te lezen als je weet waar je moet kijken. Hieronder lees je wat elk onderdeel betekent, hoe je van bruto naar netto rekent en waarop je je loonstrook controleert.

Bruto en netto: wat is het verschil?

Je bruto loon is het bedrag dat in je arbeidscontract staat, voordat er iets is ingehouden. Je netto loon is het bedrag dat daarna op je bankrekening komt. Daartussen zit de loonheffing: de belasting en volksverzekeringen die je werkgever namens jou aan de Belastingdienst afdraagt. Ook je eigen deel van de pensioenpremie gaat eraf.

Een rekenvoorbeeld voor 2026, bij drie verschillende salarissen. We gaan uit van 5% pensioenpremie voor jezelf, de loonheffingskorting aan, en laten vakantiegeld buiten beschouwing:

Dit is een benadering. We rekenen met de tarieven van 2026: 35,75% tot € 38.883 per jaar, een algemene heffingskorting van maximaal € 3.115 en een arbeidskorting van maximaal € 5.685 (Grant Thornton, Salaristabel). Je werkgever gebruikt de officiële loonheffingstabellen, dus je echte loonstrook kan enkele euro's afwijken.

Let op hoe weinig loonheffing je betaalt bij een lager salaris. Dat komt door de heffingskortingen: die verlagen je belasting direct, en pas bij een hoger inkomen worden ze afgebouwd.

Wat staat er op je loonstrook?

Elke werkgever gebruikt iets andere namen, maar je vindt bijna altijd deze onderdelen:

• Brutoloon: je afgesproken salaris, eventueel plus toeslagen voor overwerk of onregelmatige diensten.
• Loonheffing: loonbelasting en premies volksverzekeringen samen. Staat je loonheffingskorting aan, dan is de korting hier al verwerkt.
• Pensioenpremie: jouw deel van de premie. Het wordt afgetrokken van je brutoloon, voordat de belasting wordt berekend.
• Vakantiegeld: een reservering die je opbouwt. Het is geen inhouding, maar geld dat je later krijgt.
• Reiskostenvergoeding en andere vergoedingen: bedragen die je werkgever aanvult, zoals reiskosten of een thuiswerkvergoeding.
• Nettoloon: wat er na alle inhoudingen op je rekening wordt gestort.

Je werkgever draagt daarnaast zelf premie af voor de Zorgverzekeringswet (in 2026 6,10% werkgeversheffing). Dat zie je soms terug als "loon Zvw", maar het wordt niet van je netto loon afgehouden.

Loonheffingskorting: laat hem aan staan, maar bij één werkgever

Via de loonheffingskorting trekt je werkgever de algemene heffingskorting en de arbeidskorting alvast van je loonheffing af. Zo hoef je ze niet achteraf terug te vragen. Je kunt de korting maar bij één werkgever tegelijk laten toepassen. Heb je twee banen, bijvoorbeeld een baan en een bijbaan, kies dan meestal de baan waar je het meeste verdient. Zet je hem bij beide aan, dan kun je achteraf bijbetalen bij je aangifte.

Vakantiegeld: minimaal 8%, maar niet elke maand

Je hebt wettelijk recht op minimaal 8% vakantiegeld over je brutoloon. De meeste werkgevers betalen het eenmaal per jaar uit, vaak in mei of juni. Op je loonstrook zie je hoeveel je tot nu toe hebt opgebouwd. Bij een jaarsalaris van € 36.000 is dat ongeveer € 2.880 bruto per jaar. Wat je er netto van overhoudt, hangt af van de belasting op het uitbetaalmoment. Wil je weten wat je er slim mee kunt doen? Lees dan Wat te doen met je vakantiegeld? Het slimme 4-stappenplan.

Andere vergoedingen zoals een dertiende maand of eindejaarsuitkering zijn niet wettelijk verplicht. Die staan alleen in je contract of cao.

Zo controleer je je eerste loonstrook

Doe dit bij je eerste loonstrook en daarna af en toe, bijvoorbeeld bij een salarisverhoging of nieuwe baan:

1. Klopt het bruto bedrag met je contract? Kijk ook naar het aantal uren en naar eventuele toeslagen.
2. Is loonheffingskorting aan? Bij je eerste baan hoort dat meestal ja te zijn. Staat het uit, dan betaal je te veel belasting.
3. Welk pensioenfonds staat er en hoeveel premie betaal je? Vraag het je werkgever als je het niet weet. Lees ook Pensioen in je eerste baan: wat gebeurt er automatisch en wat kun je zelf doen?.
4. Bouw je vakantiegeld op? Kijk of het bedrag per maand klopt met minstens 8% van je bruto loon.
5. Klopt de reiskostenvergoeding? Vooral belangrijk als je een afspraak hebt gemaakt over reiskosten of thuiswerken.
6. Komt het nettobedrag overeen met wat je ontving? Vergelijk het met je bankafschrift.

Zie je iets wat niet klopt? Meld het direct bij je werkgever of de loonadministratie. Fouten kunnen vaak terugwerkend worden gecorrigeerd, maar hoe eerder je het meldt, hoe makkelijker dat is.

Wat doe je met je netto salaris?

Zodra je weet wat je overhoudt, kun je er een plan voor maken. Een bekende vuistregel is de Grip op je Geldtuin: De 50/30/20-regel voor een Gezonde Groei: 50% voor vaste lasten, 30% voor leuke dingen en 20% voor sparen en beleggen. Bij € 2.522 netto is dat ongeveer € 1.261 voor vaste lasten, € 757 voor jezelf en € 504 voor je toekomst. Houd er rekening mee dat het eigen risico van je zorgverzekering ook ergens vandaan moet komen: lees Eigen risico zorg: zo houd je er rekening mee in je budget.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen bruto en netto?

Bruto is je salaris voordat er iets is ingehouden, netto is wat op je rekening komt. Het verschil bestaat vooral uit loonheffing en je eigen deel van de pensioenpremie.

Wat is loonheffing?

Loonheffing is de belasting en premies volksverzekeringen die je werkgever van je salaris inhoudt en afdraagt aan de Belastingdienst. De loonheffingskorting verlaagt dit bedrag.

Krijg ik vakantiegeld bij mijn eerste baan?

Ja, je hebt wettelijk recht op minimaal 8% vakantiegeld over je brutoloon. Meestal krijg je het in mei of juni, soms maandelijks. Je ziet de opbouw op je loonstrook.

Moet ik loonheffingskorting aan laten staan?

Bij je eerste of enige baan meestal wel, want anders betaal je te veel belasting. Heb je meerdere banen, laat de korting dan bij één werkgever aan staan, meestal waar je het meeste verdient.

Waarom is mijn nettoloon lager dan verwacht?

Meestal komt dat door pensioenpremie en loonheffing, of doordat vakantiegeld niet maandelijks is uitgekeerd. Controleer ook of de loonheffingskorting aan staat en of alle vergoedingen zijn verwerkt.

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk financieel, fiscaal of juridisch advies. Bedragen en regels gelden voor 2026, tenzij anders vermeld, en kunnen veranderen. Beleggen brengt risico met zich mee: je kunt je inleg verliezen.

Direct aan de slag

Vraag je werkgever om je loonstrook als je hem nog niet hebt en loop de zes controlepunten hierboven langs. Zet daarna direct na je salaris een vast bedrag automatisch op een aparte spaarrekening, zodat je buffer begint te groeien. Hoe dat werkt, lees je in Je eerste buffer opbouwen met je eerste salaris: zo begin je.

Bronnen

• Grant Thornton: loonheffingen in 2026, de cijfers
• Salaristabel: belastingschijven 2026
• Salaristabel: loonstrook lezen

Meer over dit thema: bekijk Alles over geldzaken bij je eerste baan voor alle artikelen op een rij.