Eigen risico zorg: zo houd je er rekening mee in je budget

Kort antwoord: het verplichte eigen risico is in 2026 € 385 en gaat volgens de Prinsjesdagstukken in 2027 naar € 400. Reken je het om naar je maandbudget, dan is dat ongeveer € 33 per maand: zet dat elke maand apart op een eigen spaarrekening, dan kun je een rekening van de zorgverzekeraar altijd betalen. Je betaalt het eigen risico alleen als je zorg gebruikt, en niet voor bijvoorbeeld de huisarts.

Het eigen risico is een van die uitgaven die je zelden plant en die toch gegarandeerd terugkomt. Je weet niet wanneer de rekening komt, maar wel hoeveel het maximaal is. Dat maakt het goed te budgetteren. Hieronder lees je hoe.

Wat is het eigen risico en hoe hoog is het?

Het eigen risico is het bedrag aan zorg uit de basisverzekering dat je elk kalenderjaar zelf betaalt, voordat je verzekeraar gaat vergoeden. In 2026 is dat € 385 voor iedereen vanaf 18 jaar (Rijksoverheid). Voor 2027 meldden de Prinsjesdagstukken een verhoging naar € 400. Dat is het eerste keer sinds 2016 dat het bedrag stijgt. Een eerder geplande verhoging naar € 455 is doorgeschoven naar 2028 (Zorgwijzer). Formeel is het pas definitief als er geen nieuwe wet komt die het bedrag bevriest, dus controleer het bedrag voor 2027 bij je verzekeraar.

Het eigen risico loopt per kalenderjaar en begint elke 1 januari opnieuw. Wil je een geplande behandeling aan het eind van het jaar laten doen, bedenk dan dat het nieuwe jaar met een nieuw eigen risico begint. Een behandeling die over de jaarwisseling loopt, kan dus twee keer meetellen.

Waar betaal je geen eigen risico voor?

Niet alle zorg telt mee. Volgens de Rijksoverheid betaal je geen eigen risico voor:

• zorg van de huisarts, inclusief de huisartsenpost;
• verloskundige zorg en kraamzorg;
• wijkverpleging;
• ketenzorg bij diabetes type 2, COPD en hart- en vaatrisico's;
• de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI).

Kinderen onder de 18 betalen geen eigen risico voor zorg uit de basisverzekering. Je betaalt het eigen risico dus vooral voor ziekenhuiszorg, specialisten, medicijnen en hulpmiddelen. Let op: eigen bijdragen voor bepaalde zorg komen daar nog bovenop, en vallen niet onder het eigen risico (Consumentenbond).

Zo reken je het eigen risico in je budget in

Het gaat om een bedrag dat je niet precies kunt voorspellen, maar wel kunt begrenzen. Zo pak je het aan:

1. Deel het bedrag door twaalf. € 385 is ongeveer € 32 per maand, € 400 ongeveer € 33. Reken liever naar boven af op € 35, dan heb je ook ruimte voor eigen bijdragen.
2. Maak een eigen potje. Zet dat bedrag elke maand automatisch over naar een aparte spaarrekening met de naam "eigen risico". Hoe je dat instelt, lees je in Automatisch sparen: de 'set and forget' methode.
3. Zie het als vaste last. In de 50/30/20-regel hoort dit bij de 50% voor noodzakelijke uitgaven, naast je zorgpremie.
4. Gebruik de buffer niet. Het eigen risico-potje is geen vervanging van je financiële buffer, maar een aparte reservering daarnaast.

Een rekenvoorbeeld: je zet in 2026 elke maand € 32 apart. Na twaalf maanden heb je € 384 (zo goed als het hele eigen risico). Gebruik je geen zorg, dan houd je dat bedrag en laat je het gewoon staan voor het volgend jaar, waardoor je potje de jaren erna blijft groeien.

Wat als de rekening komt?

Een rekening voor het eigen risico komt vaak pas weken of maanden na de behandeling, omdat het ziekenhuis of de zorgverlener eerst declareert bij je verzekeraar. Verzekeraars kunnen tot vijf jaar na de zorg nog een rekening sturen, ook als je inmiddels bent overgestapt (Consumentenbond). Laat je potje dus niet leeg lopen zodra het jaar voorbij is.

Past een rekening niet in één keer in je maand? Vraag je verzekeraar om een betalingsregeling in termijnen (Rijksoverheid). Let op: sommige verzekeraars staan dat niet toe bij een vrijwillig eigen risico.

Vrijwillig eigen risico: slim of niet?

Je kunt je eigen risico vrijwillig verhogen met € 100, € 200, € 300, € 400 of € 500. In ruil daarvoor krijg je korting op je basispremie. Het totale eigen risico kan zo oplopen tot € 900 in 2027. Het lijkt aantrekkelijk, maar rekent alleen goed uit als je weinig zorg gebruikt. De Consumentenbond rekent als voorbeeld met een premiekorting van ongeveer de helft van het extra bedrag (de werkelijke korting verschilt per verzekeraar en wordt uiterlijk 12 november bekendgemaakt):

Hoe lees je dit? Neem € 500 extra met € 250 korting. Heb je dat jaar minder dan € 650 aan zorg, dan kom je voordeliger uit. Heb je meer, dan betaal je (ten minste) € 250 méér dan je bespaarde. Een vrijwillig eigen risico past dus alleen als je het totale bedrag van € 900 ook kunt missen. Zet je dat bedrag niet apart, kies dan liever geen extra eigen risico. Meer over zorgverzekering kiezen lees je in Overstappen van zorgverzekering voor 2027.

Heb je recht op hulp van de overheid?

Mensen met een lager inkomen kunnen zorgtoeslag krijgen. Die helpt bij de premie en dus indirect bij je zorgkosten. Of je er recht op hebt, hangt af van je inkomen en vermogen. Check het op Mijn Toeslagen, en lees meer in Toeslagen in 2026: laat geen geld liggen.

Veelgestelde vragen

Hoe hoog is het eigen risico in 2026?

€ 385 per kalenderjaar voor iedereen vanaf 18 jaar.

Hoe hoog is het eigen risico in 2027?

Volgens de Prinsjesdagstukken € 400. Controleer het definitieve bedrag bij je verzekeraar.

Betaal ik eigen risico bij de huisarts?

Nee. Zorg van de huisarts en de huisartsenpost valt buiten het eigen risico. Verloskundige zorg, kraamzorg en wijkverpleging ook.

Kan ik het eigen risico in termijnen betalen?

Meestal wel: vraag je verzekeraar om een betalingsregeling. Bij een vrijwillig eigen risico kan dat soms niet.

Hoeveel moet ik per maand sparen voor het eigen risico?

Ongeveer € 32 per maand voor € 385, en ongeveer € 33 per maand voor € 400. Rond liever af naar € 35 voor eigen bijdragen en kleine tegenvallers.

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk advies over je zorgverzekering. Bedragen en regels kunnen veranderen. Controleer ze bij je verzekeraar of op rijksoverheid.nl.

Direct aan de slag

Open vandaag een aparte spaarrekening met de naam "eigen risico" en zet een automatische overschrijving van € 35 per maand klaar. Controleer daarna in november bij je verzekeraar de premie en het eigen risico voor volgend jaar. Meer artikelen over dit onderwerp vind je onder de tag verzekering en besparen.

Bronnen

• Rijksoverheid: eigen risico zorgverzekering
• Zorgwijzer: eigen risico stijgt naar € 400 in 2027
• Consumentenbond: vrijwillig eigen risico