Erfenis beleggen of aflossen? Zo kies je verstandig

Kort antwoord: meestal kies je in deze volgorde: eerst een buffer en het aflossen van dure schulden, daarna een verdeling tussen extra aflossen, sparen en beleggen. Aflossen levert een zekere besparing op ter hoogte van je hypotheekrente, beleggen levert op lange termijn een verwacht maar nooit gegarandeerd hoger rendement. Een mix is vaak de verstandigste keuze.

Je hebt een erfenis ontvangen en je hypotheek loopt nog. Dan komt al snel de vraag: gebruik ik het geld om af te lossen, of belegg ik het? Het eerlijke antwoord is dat dat van je situatie afhangt. In dit artikel zie je waar het verschil in zit, met de cijfers van 2026.

Eerst de basis op orde

Voordat je kiest tussen aflossen en beleggen, loop je deze punten langs:

• Is de erfenis echt van jou? Controleer of de erfbelasting is geregeld en of er schulden in de nalatenschap zaten. Hoe dat werkt, lees je in Wat doe je met erfenis geld? en Grote erfenis ontvangen: wat nu?
• Heb je dure schulden? Een rood staande rekening, creditcardschuld of persoonlijke lening kost vaak veel meer rente dan je ooit met sparen of beleggen verdient. Die los je als eerste af.
• Heb je een buffer? Houd drie tot zes maanden vaste lasten direct beschikbaar. Zie Waarom een financiële buffer zo belangrijk is en Hoe bepaal je de juiste buffer?

Pas daarna is het zinvol om over aflossen of beleggen te beslissen. Geef jezelf daar de tijd voor. Een erfenis loopt niet weg.

Wat levert extra aflossen op?

Elke euro die je extra aflost, scheelt je de hypotheekrente over die euro. Dat is een zeker rendement: je weet vooraf wat het oplevert en er is geen beurskoers die kan dalen. Op 12 oktober 2026 was de gemiddelde rente voor 10 jaar vast met NHG 4,49% (Oversluiten.nl, op basis van Van Bruggen). Eind augustus was dat nog 4,10%, toen het hoogste niveau van dit jaar (HomeFinance).

Let op drie dingen:

• Hypotheekrenteaftrek. Doordat je je rente aftrekt, is je netto rente lager dan het bruto percentage. Dat verkleint de besparing van aflossen.
• Boeterente. Veel hypotheken laten toe dat je per jaar een deel (vaak tot 10%) zonder boete extra aflost. Daarboven kan boeterente gelden. Check je voorwaarden.
• Je geld zit vast. Afgelost geld krijg je niet zomaar terug. Heb je het later nodig, dan moet je opnieuw lenen, tegen de dan geldende voorwaarden.

Meer over de afwegingen lees je in Extra aflossen: je hypotheek snoeien en Hypotheekrente in 2026.

Wat kost beleggen aan belasting?

Geld dat je hebt gespaard of belegd, valt in box 3. Je betaalt geen belasting over werkelijk behaald rendement, maar over een fictief rendement over je vermogen op 1 januari. In 2026 gelden deze cijfers (Financieel Onafhankelijk Blog):

Een rekenvoorbeeld voor een alleenstaande met € 100.000 aan vermogen op 1 januari: dat is (€ 100.000 − € 59.357) × het fictieve rendement × 36%.

Dat verschil is belangrijk. Beleggen moet na belasting dus meer opleveren dan sparen om de moeite waard te zijn, en dat is op korte termijn niet zeker. Je kunt onder de tegenbewijsregeling een lagere aanslag aanvragen als je werkelijke rendement lager was dan het fictieve. Het kabinet wil bovendien vanaf 2028 overstappen op belasting over werkelijk rendement, maar die plannen kunnen nog veranderen. Meer over de basis van box 3 vind je in onze begrippenlijst.

Sparen, aflossen of beleggen: de vergelijking

De spaarrentes zijn die van 20 oktober 2026: ING geeft 1,15%, ABN AMRO 1,25% en Rabobank 1,50%. De hoogste vaste rente zonder actie is 2,40% (Keuze.nl). Een overzicht vind je in Waar krijgt je buffer de meeste liefde?

Welke keuze past bij welke situatie?

• Je hypotheekrente is hoog (rond 4% of meer). Aflossen is dan lastig te verslaan als zeker rendement. Zeker als je weinig risico wilt nemen.
• Je hebt een oude hypotheek met een lage rente. Dan levert aflossen weinig op, en kun je het geld beter laten staan of een deel beleggen. Dit hangt ook af van wat je met de ruimte in je maandlasten wilt.
• Je hebt geen hypotheek. Dan kies je tussen sparen en beleggen. Kijk naar je doel en je tijdshorizon: heb je het geld binnen vijf jaar nodig, spaar het dan.
• Je wilt zekerheid én groei. Dan kun je het geld verdelen. Bijvoorbeeld een deel aflossen, een deel op een spaarrekening voor vaste doelen en een deel beleggen. Dat is geen advies, maar een manier om niet alles op één kaart te zetten.

Als je gaat beleggen

Doe dat alleen met geld dat je minimaal vijf tot tien jaar kunt missen. Spreiden over veel bedrijven, bijvoorbeeld via een breed indexfonds, vermindert het risico van een enkel bedrijf. Lees er meer over in Wat is indexbeleggen? en Hoe begin je met beleggen? Weet je niet wat bij jouw fase past? Dan helpt Zelf beleggen, indexbeleggen of vermogensbeheer?. Beleg je in één keer of in delen? Spreiden over meerdere maanden kan rust geven, maar het is geen garantie op een beter resultaat. En bij grote bedragen kan een onafhankelijk adviseur de moeite waard zijn.

Vergeet de toeslagen niet

Een erfenis telt mee voor het vermogen dat de Belastingdienst gebruikt bij toeslagen. In 2026 ligt de vermogensgrens voor zorgtoeslag en kindgebonden budget op € 146.011 voor een alleenstaande (€ 184.633 met toeslagpartner), en voor huurtoeslag op € 38.479 per bewoner (Knab). Voor zorgtoeslag en kindgebonden budget telt het vermogen op 1 januari. Meer over toeslagen vind je in Toeslagen in 2026.

Veelgestelde vragen

Is aflossen beter dan beleggen?

Dat hangt af van je rente, je risicobereidheid en je tijdshorizon. Aflossen is zeker maar vast; beleggen kan meer opleveren maar ook minder. Daarom kiezen veel mensen een combinatie.

Betaal ik belasting over geld uit een erfenis?

Mogelijk wel erfbelasting, als de erfenis boven je vrijstelling uitkomt. Daarna telt het geld mee in box 3 als het op 1 januari boven je heffingsvrije vermogen uitkomt. Zie Wat doe je met erfenis geld?

Kan ik een deel schenken aan mijn kinderen?

Ja, dat kan. Er gelden vrijstellingen en regels voor schenkbelasting. Lees er meer over in Schenken met beleid.

Moet ik haast maken met beleggen?

Nee. Het is verstandiger om eerst rustig je situatie op te maken dan om snel te beleggen. Zet het geld in de tussentijd op een spaarrekening.

Dit artikel is algemene informatie en geen financieel of fiscaal advies.

Direct aan de slag

Schrijf op wat je hypotheekrente is, wat je buffer is en wanneer je het geld nodig hebt. Reken daarna per optie uit wat het je oplevert na belasting. Meer artikelen over dit onderwerp vind je bij de tags erfenis en beleggen. De informatie die hier genoemd is zo goed als mogelijk gecontroleerd maar zaken veranderen regelmatig. Neemt dit alles dus vooral op als beginpunt en niet als actuele waarheid.

Een breder overzicht van wat aflossen, sparen en beleggen opleveren vind je in Beleggen of aflossen: welk rendement kun je behalen? (2026).

Meer over dit thema: bekijk Alles over erfenis en schenken voor alle artikelen op een rij.

Bronnen

• Financieel Onafhankelijk Blog: vermogensbelasting 2026
• HomeFinance: de hypotheekrente staat op het hoogste punt van dit jaar
• Knab: toeslagen in 2026
• Keuze.nl: spaarrente vergelijken (oktober 2026)
• Revosave: spaarrentes grootbanken, oktober 2026