Wat doe je met erfenis geld?
Een erfenis ontvangen is bijzonder. Het kan financieel ruimte geven, maar ook emotioneel beladen zijn. Toch komt al snel de vraag: wat te doen met erfenis geld?
In dit artikel lees je hoe je een erfenis slim kunt besteden, waar je op moet letten bij belasting en hoe je voorkomt dat het geld ongemerkt verdwijnt.
In het kort
- Zet een erfenis eerst op een aparte spaarrekening en neem de tijd, zodat je overhaaste keuzes voorkomt en het geld niet opgaat aan dagelijkse uitgaven.
- Houd rekening met erfbelasting, met box 3 als je vermogen op 1 januari boven de vrijstelling uitkomt en met mogelijke gevolgen voor zorgtoeslag of huurtoeslag.
- Los eerst dure schulden af en bouw een buffer van drie tot zes maanden vaste lasten op; beleg daarna alleen geld dat je minimaal vijf tot tien jaar kunt missen.
Stap 1: Zet het geld apart en neem de tijd
Heb je geld uit een erfenis ontvangen? Zet het eerst op een aparte spaarrekening. Zo houd je overzicht en voorkom je dat het opgaat aan dagelijkse uitgaven.
Maak geen overhaaste beslissingen. Financiële keuzes die je in rust maakt, zijn vaak beter doordacht.
Stap 2: Erfenis en belasting: waar moet je op letten?
Veel mensen vragen zich af: moet ik belasting betalen over een erfenis? Het antwoord is vaak ja.
Erfbelasting betalen
Of en hoeveel erfbelasting je betaalt, hangt af van:
- Je relatie tot de overledene
- De hoogte van de erfenis
- De geldende vrijstelling
Partners en kinderen hebben een hogere vrijstelling dan verdere familie of derden. In 2026 is de vrijstelling voor een partner € 828.035, voor een kind € 62.110 en voor iemand anders € 2.769. Over wat daarboven uitkomt betaal je bij een partner of kind 10% (tot € 158.669) en 20% (daarboven), bij een kleinkind 18% en 36%, en bij overige erfgenamen 30% en 40% (Consumentenbond, Belastingdienst). Een voorbeeld: erft een kind € 200.000 van een alleenstaande ouder, dan betaalt het 10% over € 137.890, dus € 13.789. Ontvang je bericht van de Belastingdienst? Dan moet je meestal aangifte erfbelasting doen. Hoe dat werkt, lees je in Grote erfenis ontvangen: wat nu?
Vermogensbelasting (box 3)
Na ontvangst telt het geld mee als vermogen. Staat het bedrag op 1 januari op je rekening en kom je boven de vrijstellingsgrens uit? Dan betaal je mogelijk belasting in box 3. In 2026 is € 59.357 per persoon vrijgesteld (€ 118.714 met fiscaal partner) en betaal je 36% over een fictief rendement, dat voor spaargeld 1,28% (voorlopig) en voor beleggingen 6,00% is (Financieel Onafhankelijk Blog).
Invloed op toeslagen
Een hogere spaarrekening kan gevolgen hebben voor zorgtoeslag of huurtoeslag. In 2026 ligt de vermogensgrens voor zorgtoeslag op € 146.011 voor een alleenstaande (€ 184.633 met toeslagpartner) en voor huurtoeslag op € 38.479 per bewoner (Knab). Zie ook Toeslagen in 2026.
Twijfel je hoeveel belasting je moet betalen over een erfenis? Laat dan bij grotere bedragen een expert meekijken.
Stap 3: Begin bij je financiële basis
Wil je een erfenis slim besteden? Kijk dan eerst naar je fundament.
Schulden aflossen
Heb je een creditcardschuld, persoonlijke lening of roodstand? Dan is aflossen vaak de beste eerste stap. De rente die je bespaart is meestal hoger dan wat sparen oplevert.
Buffer opbouwen
Zorg voor drie tot zes maanden vaste lasten als noodbuffer. Dat voorkomt financiële stress bij onverwachte kosten.
Stap 4: Extra aflossen of investeren?
Een uitgebreide vergelijking, met rekenvoorbeelden voor box 3, vind je in Erfenis beleggen of aflossen?
Is je basis op orde? Dan kun je nadenken over de volgende stap.
Hypotheek aflossen
Extra aflossen kan zorgen voor lagere maandlasten en meer financiële zekerheid. Controleer wel of er een boeterente geldt.
Geld uit erfenis investeren
Wil je geld uit je erfenis investeren? Dan kan beleggen interessant zijn voor de lange termijn. Beleg alleen geld dat je minimaal vijf tot tien jaar kunt missen.
Pensioen aanvullen
Heb je een pensioentekort of ben je ondernemer? Dan kan extra pensioenopbouw fiscaal aantrekkelijk zijn.
Stap 5: Erfenis slim besteden én genieten
Een erfenis draait niet alleen om rendement.
Misschien wil je:
- Een reis maken
- Je woning verbeteren
- Een opleiding volgen
- Een droomproject starten
Een praktische verdeling kan zijn:
- 50% zekerheid
- 30% investeren voor later
- 20% genieten
Zo besteed je een erfenis zowel verstandig als bewust.
Stap 6: Maak een concreet plan
Zonder plan verdwijnt geld langzaam.
Stel jezelf deze vragen:
- Hoeveel heb ik ontvangen?
- Hoeveel belasting moet ik betalen over mijn erfenis?
- Wat heb ik nodig voor financiële rust?
- Wil ik mijn erfenis investeren of schulden aflossen?
- Wat gun ik mezelf?
Door vooraf keuzes te maken, zorg je dat je erfenis echt bijdraagt aan je financiële toekomst.
Tot slot
Wat je ook kiest: een erfenis slim besteden begint met overzicht en rust. Door rekening te houden met belasting, je financiële basis te versterken en bewust te investeren, maak je van een erfenis een stap vooruit.
Meer over dit thema: bekijk Alles over erfenis en schenken voor alle artikelen op een rij.
