Waarom stijgt je energierekening? Het ligt vooral aan de gasprijs

Deef 2 november 2026

Kort antwoord: je energierekening stijgt vooral doordat gas duurder is geworden. Sinds het conflict in het Midden-Oosten in het voorjaar van 2026 is er minder vloeibaar gas (LNG) beschikbaar, terwijl de gasopslag in Europa laag staat. De gasprijs aan de beurs kwam op 23 oktober uit op € 93,85 per MWh, het hoogste niveau sinds december 2022 en ruim drie keer zoveel als de laagste stand van dit jaar. Stroom wordt mee omhooggetrokken omdat gascentrales vaak nodig zijn om de stroomvraag te dekken. Maar gas verklaart niet alles: ook de netbeheerkosten en de belastingen spelen mee.

In het kort

Op 1 november 2026 betaalden nieuwe klanten gemiddeld ongeveer € 1,94 per m³ gas en € 0,35 per kWh stroom: ongeveer 53% (gas) en 38% (stroom) meer dan een jaar eerder.
Oorzaken: de onrust rond de Straat van Hormuz en minder LNG, een lage gasopslag, en een kou-verwachting voor de winter. Gas bepaalt ook een groot deel van de stroomprijs.
Niet alles is gas: de netbeheerkosten stijgen in 2027 met ongeveer 20% en de energiebelasting op gas gaat omhoog.
Een vast contract schermt je af van stijgingen tijdens de looptijd; een variabel of dynamisch contract geeft ze door. Minder verbruiken helpt bij elk contract.

Cijfers voor het laatst gecontroleerd op 1 november 2026. Bronnen verschillen onderling licht in datum en definitie; we noemen per cijfer de bron. Dit is informatie, geen persoonlijk advies.

Eind oktober ging de verwarming aan en veel mensen merkten het aan hun voorschot of hun tarief: energie is duidelijk duurder dan een jaar geleden. Wat is er aan de hand, en wat kun je er zelf aan doen? Hieronder lees je eerst wat er met de gasprijs gebeurde, waarom stroom meebeweegt, wat er naast gas nog meespeelt en wat je kunt doen.

Wat is er met de gasprijs gebeurd?

De gasprijs op de beurs (de Nederlandse TTF-prijs, in euro per megawattuur) was begin dit jaar relatief laag: de laagste stand van 2026 was € 26,26 op 5 januari. Daarna ging het omhoog.

Moment	Gasprijs (TTF, per MWh)	Wat er speelde
5 januari 2026	€ 26,26	Laagste stand van het jaar
19 maart 2026	ongeveer € 60	Het conflict rond Iran brak uit
Begin juli 2026	ongeveer € 50	Aanvallen op schepen bij de Straat van Hormuz hervat
14 september 2026	€ 82,57	Hoogste stand van dat moment dit jaar
13 tot 23 oktober 2026	€ 86 tot € 94	Hoogste niveau sinds december 2022

Volgens Selectra kostte gas voor de winter een jaar geleden ongeveer € 30 per MWh; nu is dat ongeveer drie keer zoveel (Selectra). Op 23 oktober sloot gas op € 93,85 per MWh (Keuze.nl).

Waarom is gas zo duur geworden?

Minder LNG. Via de Straat van Hormuz gaat ongeveer een vijfde van de wereldhandel in LNG (Overstappen.nl). Door de onrust kan een deel van dat gas niet of moeilijker worden geleverd. Selectra meldt dat de LNG-levering uit Qatar ongeveer 75% lager ligt dan vóór het conflict. Europa en Azië concurreren om de overgebleven ladingen, waardoor de prijs hard reageert op nieuws.
Lage gasopslag. De Nederlandse gasopslag begon 2026 al laag. Volgens Keuze.nl staat de opslag nu op ongeveer 66%, tegen 73% een jaar eerder. De Europese opslag staat volgens Selectra op ongeveer 73%, het laagste niveau voor deze tijd van het jaar sinds de metingen. Het kabinet verlaagde het vuldoel van 80% naar 64% (Gaslicht).
Het weer. Een koude winter vraagt meer gas, en de verwachting van het KNMI voor deze winter is koud. Dat drijft de prijs op.

Wanneer je de stijging in je tarief merkt, hangt af van je contract. Een vast contract merkt de beurs niet tijdens de looptijd. Een variabel contract past zich aan bij de volgende tariefwijziging, en een dynamisch contract volgt de markt binnen een dag of zo. Nieuwe aanbiedingen lopen een paar weken achter op de beurs.

Waarom wordt ook stroom duurder?

Stroom en gas lijken twee aparte markten, maar ze hangen sterk samen. Als het koud is en er weinig wind en zon is, moeten gascentrales bijspringen, en dan bepaalt gas een groot deel van de stroomprijs. Volgens Keuze.nl duwde dat de stroomprijs afgelopen winter (2025/2026) naar gemiddeld ongeveer € 0,23 per kWh (Keuze.nl). Op 1 november lag de gemiddelde stroomprijs voor nieuwe klanten op ongeveer € 0,35 per kWh, 38% hoger dan een jaar eerder, en alle zestien vergeleken leveranciers verhoogden hun stroomtarief. Op uren dat het veel waait of de zon schijnt, kan stroom juist heel goedkoop zijn, zelfs negatief. Dat merk je vooral met een dynamisch contract.

Maar het is niet alleen gas

Je rekening bestaat uit drie delen: wat de leverancier rekent voor de energie zelf, de kosten van het netbeheer, en belastingen. Alleen het eerste deel beweegt mee met de gasprijs. De andere twee veranderen elk jaar op 1 januari, wat voor contract je ook hebt.

Netbeheerkosten. Die stijgen in 2027 volgens de ACM gemiddeld ongeveer 20%, bij Liander van ongeveer € 745 naar ongeveer € 916 per jaar (Overstappen.nl). Gaslicht schat de gemiddelde stijging op ongeveer € 141 per jaar. Overstappen helpt hier niet: de kosten zijn per regio vast.
Energiebelasting. In 2027 stijgt de belasting op gas volgens de plannen van € 0,7267 naar € 0,7457 per m³, en daalt die op stroom van € 0,1108 naar € 0,1065 per kWh. Dat is nog niet definitief. Bij een gemiddelde gasprijs van € 1,94 per m³ is ruwweg € 0,73 daarvan belasting (inclusief btw), zo'n 37%, als je aanneemt dat de gemiddelde prijs de belasting al omvat.
Nieuwe kosten voor gas. Experts verwachten dat een bijmengverplichting voor groen gas in 2027 gas met ongeveer € 0,04 tot € 0,12 per m³ duurder kan maken, en dat ETS2 in 2028 ongeveer € 0,08 per m³ toevoegt (Keuze.nl, februari 2026).

Hoe lang blijft het duur?

Niemand kan dat zeker zeggen. Gaslicht verwacht dat energie duur blijft en niet snel terugkeert naar het niveau van februari, toen de goedkoopste gasprijs voor consumenten ongeveer € 1,16 per m³ was; in oktober was dat ongeveer € 1,72. De ACM verwacht dat de energierekening de komende jaren blijft stijgen. Aan de andere kant is gas nog ver van de piek van 2022, toen consumenten ongeveer € 3,50 per m³ betaalden. Het weer (koud en windstil, of juist mild) en wat er in het Midden-Oosten gebeurt, bepalen de komende maanden veel. Let op: de bronnen verschillen in details en datum, dus gebruik dit als richting, niet als voorspelling.

Wat kun je zelf doen?

Kijk naar je contract. Een vast contract geeft zekerheid: je tarief verandert niet tijdens de looptijd. Een variabel contract kan stijgen, maar de leverancier moet dat minstens 30 dagen vooraf melden, zodat je kunt opzeggen. Over de ideale looptijd zijn experts het niet eens: één jaar houdt je flexibel, twee tot drie jaar geeft langer zekerheid, maar leveranciers rekenen mogelijke nieuwe kosten soms al mee. Een vast contract eindigt vaak in een variabel contract tegen een hoger tarief, dus houd de einddatum in de gaten. Lees ook Energie besparen: 15 tips van gratis tot investering (winter 2026-2027).
Verbruik je minder. Gas is nu de duurste stap in je rekening, dus elke graad lager of elke tochtstrip levert iets meer op dan vorig jaar. Een overzicht van wat je kunt doen en wat het oplevert vind je in Energie besparen: 15 tips van gratis tot investering (winter 2026-2027).
Pas je voorschot aan. Is je tarief of verbruik gestegen, verhoog je maandbedrag dan alvast. Dat voorkomt een grote naheffing.
Vergelijk. Leveranciers rekenen verschillende tarieven, en bestaande klanten betalen vaak meer dan nieuwe. Vergelijk ruim voor het einde van je contract, zie Slim besparen: Waarom overstappen van energieleverancier loont en Automatisch overstappen: besparen zonder moeite.
Heb je zonnepanelen? Na 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling, lees Thuisbatterij na het einde van salderen: is een stekkerbatterij het waard?.

Veelgestelde vragen

Waarom is gas zo duur geworden?

Door het conflict in het Midden-Oosten en de onrust bij de Straat van Hormuz is er minder LNG beschikbaar. Tegelijk staat de gasopslag laag en wordt een koude winter verwacht.

Waarom stijgt mijn stroomprijs als ik geen gas gebruik?

Omdat gascentrales vaak de stroomprijs bepalen als het weinig waait of koud is. Daardoor beweegt stroom mee met gas, ook als je zelf op stroom kookt en verwarmt.

Wanneer gaan de energieprijzen weer dalen?

Dat is niet te voorspellen. Het hangt af van het weer, de LNG-levering en de situatie in het Midden-Oosten. Gaslicht verwacht niet dat de prijzen snel terugkeren naar het niveau van begin dit jaar.

Moet ik nu een vast contract nemen?

Een vast contract geeft zekerheid, maar je weet niet of prijzen verder stijgen of dalen. Vergelijk het actuele aanbod en let op de looptijd en opzegvergoeding.

Wat kost energie gemiddeld op dit moment?

Op 1 november 2026 ongeveer € 1,94 per m³ gas en € 0,35 per kWh stroom voor nieuwe klanten (Keuze.nl). Een jaar eerder was dat ongeveer 53% en 38% lager. Je eigen tarief kan afwijken.

Doet de overheid iets aan de energierekening?

Voor 2027 stijgt de belasting op gas en daalt die op stroom, en de vermindering energiebelasting blijft vrijwel gelijk (ongeveer € 629). Dat is nog niet definitief.

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk advies. Prijzen en regels veranderen snel. Controleer actuele tarieven bij je leverancier of een vergelijker.